كارگاه آموزشی: ديپلماسي و حقوق بشر


تاریخ رویداد: 1394/08/17
مکان: دانشگاه مفيد - تالار دكتر ناصر قربان نيا
زمان: 08:00-17:00
كارگاه آموزشی: ديپلماسي و حقوق بشر

کارگاه آموزشی: دیپلماسی و حقوق بشر، به همت مرکز مطالعات حقوق بشر دانشگاه مفيد و با همکاری کمیسیون حقوق بشر اسلامی روز یکشنبه 1396/08/17 در دانشگاه مفید برگزار شد. 

 

دکتر سید علی خرّم معاون بین الملل اتاق بازرگانی، صنعت و تجارت تهران با تاکید براینکه تردیدی نیست ایران شایسته پرچمداری حقوق بشر در کشورهای اسلامی است، گفت: به هراندازه کشور ما قائل به این باشد که بخواهد پرچمدار حقوق بشر در جهان باشد به همان نسبت فرصت بازیگری در عرصه دیپلماسی حقوق بشری برای ایران بیشتر خواهد شد. ایشان در ادامه به بیان تحول مفهومی دیپلماسی در جهان کنونی و کارکردهای آن در روابط بین دولتها پرداخت و اظهار کرد: دیپلماسی به صورت کلمه ای مترادف سیاست خارجی استعمال می شود و لذا سخن از خوبی و بدی دیپلماسی یک کشور در حقیقت به میزان موفقیت یا شکست سیاست خارجی آن کشور بر می گردد.

او با بیان اینکه دیپلماسی زبان به خصوصی مانند راه رفتن با یکدیگر، به میمهمانی دعوت کردن، مصافحه و...دارد، افزود: حتی رفتارهای نمایندگان دو کشور در عرصه دیپلماسی توافقی است؛ به همین دلیل دیده می شود که هرگونه صحبتی قبل از توافق نهایی، محرمانه است.

نماينده‌‌‌ ويژه رئيس جمهور نزد رؤساي جمهور سنگال، گينه و گامبيا در کميته صلح سازمان کنفرانس اسلامي بیان کرد: در دیپلماسی سعی ما مدیریت روابط بین دول با بکارگیری روش مذاکره و معامله است. مثلا در مورد سوریه و عراق مذاکره می کنیم تا بتوانیم منافع و امنیت ایران را به حداکثر برسانیم.

او با بیان اینکه در دیپلماسی همه کارهایی که دو دیپلمات انجام می دهند، ابزاری برای پیشرفت کار است؛ خاطرنشان کرد: رفتارهای دو دیپلمات در قبال یکدیگر، هم نزدیکی فکری و روحی را گسترش می دهند و هم زمانی انجام می شود که صحبتهای متقابل را نمی خواهند کسی شنود کند درواقع دیپلماسی ایجاد پل ارتباطی و ایجاد اعتماد در طرف مقابل می باشد.

دکترخرّم سال 1815 تا سال 1914 را عصر دیپلماتیک کلاسیک خواند و گفت: در این عهدنامه که سال 1815 به امضای کشورهای اروپایی رسید، اروپایی ها باهم توافق کردند اختلافات خود را پشت میز مذاکره حل کنند چون آسیا در این زمان در تاریکی به سر می برد و این مذاکره زمینه دست اندازی به آسیا و آمریکای لاتین را برای آنها ایجاد کرد.

او با بیان اینکه سابقه ورود آمریکا به عرصه جهانی به سال 1945 بر می گردد؛ ابراز داشت: دکترین مونرو می گفت آمریکا نمی تواند از مرزهای خود فراتر برود چون همه نوع منابعی در اختیار دارد و البته این سخن درستی است.

معاون اتاق بازرگانی، صنایع و معادن تهران با بیان اینکه این دکترین تا بعد از جنگ اول جهانی هم چنان بر کشور آمریکا حاکم بود، افزود: بعد از جنگ جهانی اول وقتی ایالات متحده ورود به استعمارگری را قصد می کند، رئیس جمهور این کشور را استیضاح می کنند و لذا می بینیم اروپایی ها بعد از جنگ جهانی اول، جهان را بین خود تقسیم می کنند.

او با اشاره به اولین حرکتهای استقلال خواهانه در آسیا گفت: ژاپنی ها تا اواخر قرن 19 تن به دخالت کشورهای استعمارگر داده بودند اما در سال 1985 بر روسیه پیروز شده و سربلند می کنند و سپس نوبت به چین، ایران، هند و... می رسد.

دکتر سید علی خرّم، با بیان اینکه آمریکائی ها از سال 1945 وارد جهان می شوند، افزود: بعد از جنگ دوم جهانی دنیا به دو بلوک شرق و غرب تقسیم شد و براین مبنا، کشورهای هر بلوک دیپلماسی خود را داشتند اما بعد از فروپاشی شوروی، دیپلماسی، به دیپلماسی عام تبدیل شد و امروز دیپلماسی ابعاد مختلفی همچون دیپلماسی اقتصادی، تجاری، سیاسی، حقوق بشری، ورزشی، نظامی و... به خود گرفته است.

او در ادامه سخنان خود با ذکر این مطلب که حقوق بین الملل کنونی از حقوق فطری الهی ترکیب یافته است، گفت: حقوق فطری از قدیمی ترین حقوق است که از زمان حضرت آدم(ع) وجود داشته است و ما مسلمانها کاملترین و مترقی ترین حقوق فطری را مربوط به اسلام می دانیم.

سفیر سابق ایران در جمهوری خلق چین شرط اصلی در حقوق فطری و اسلامی را وحی دانست و اظهار کرد: اسلام با اصلاح اندیشه بشر به دنبال امت به هم پیوسته است.

او دسته دوم از حقوق را حقوق ذاتی دانست که براساس عقل انسان، مبارزات تاریخی روشنفکران اجتماعی و سیاسی، در طی قرون گذشته استوار بوده است و ادامه داد: این حقوق تا همین چند قرن پیش جدی گرفته نمی شد و کشورها آن را لگدمال می کردند با این همه در رنسانس اول و دوم این حقوق گسترش یافت و افرادی نظیر کانت و هابز به این حقوق دامن زدند.

دکتر خربم با بیان اینکه حقوق طبیعی از سده 19 به بعد به تدریج وارد حقوق بین الملل شد؛ انتساب حقوق بشر به غربی ها و آمریکا را کاری نادرست و اشتباه دانست و افزود: با پایان یافتن جنگ دوم جهانی، آمریکا در تبعیض نژادی به سر می برد و تا سالهای 1975 آثار آن دیده می شد گرچه هنوز تبعیض نژادی از دامان آمریکا پاک نشده است؛ همچنین انگلیس و فرانسه هم مستعمرات داشتند و شوروی هم نظام کمونیستی داشت لذا هیچکدام مایل نبودند نظامی فعال براساس حقوق طبیعی ذاتی بشری در منشور ملل متحد به وجود آید. قدرتهای بزرگ مخالف حقوق بشر بودند و لذا اعلامیه حقوق بشر از اراده اعضای سازمان ملل در سال 1948 به وجود آمده است.

نماینده دائم سابق ایران در مقر سازمان ملل متحد با اشاره به دو میثاق جهانی مدنی و سیاسی و میثاق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی گفت: پروتکل طرح شکایت شهروندان از دولتها و نیز لغو مجازت اعدام پروتکل اختیاری میثاق مدنی و سیاسی است که ایران به آن نپیوسته است اما اگر دو سوم کشورهای جهان این دو پروتکل را بپذیرند ایران به ناچار باید بپذیرد.

او یادآور شد: ظرف چهاردهه گذشته حقوق بشر به تدریج جزء سیاست خارجی اغلب کشورها قرار گرفت و حتی برخی از آن برای پیشبرد سیاست خارجی خود استفاده می کنند.

 ایشان با بیان اینکه احترام به حقوق بشر برای اکثر کشورها سمبل حکمرانی مطلوب درآمده است؛ افزود: کشورها علاقمندند محبوب باشند و این باعث فرصتی برای دیپلماسی حقوق بشر می شود تا این قبیل کشورها بتوانند مجریان حقوق بشر باشند.

او ادامه داد: رضایت یا عدم رضایت به برآورده شدن حقوق فردی و جمعی یک جامعه از طریق انتخابات و رای دادن یا اعتراضات آرام و یا بهار عربی نشان داده می شود گرچه بهار به نتیجه نرسید اما واکنشی به حوادث این کشورها بود.

نماینده دائم سابق ایران در سازمان ملل متحد عنوان کرد: الآن همه نسبت به حقوق بشر حساسند ودولتها همه مایلند به حقوق بشر بنازند و بگویند ما مشکلی در این زمینه نداریم و دیپلماسی حقوق بشری این فرصت را به وجود آورده است.

او با بیان اینکه در دوران جنگ سرد، حقوق بشر ابزاری در دست غرب علیه بلوک شرق شد؛ خاطرنشان کرد: سال 1990 دیپلماسی حقوق بشری شکل طبیعی خود را گرفت و این مفهوم با حقوق بشردوستانه متفاوت است و در حالیکه هنرمندان و ورزشکاران سفرای دیپلماسی حقوق بشردوستانه هستند اما به ندرت سفرای دیپلماسی حقوق بشری می توان یافت. بازیگران فعال در دیپلماسی حقوق بشر سعی می کنند روابط خود را با کشور هدف بهبود داده و آنها را مستعد پذیرش توصیه های حقوق بشری کنند. بازیگران دیپلماسی هم  خود ابزار توسعه حقوق بشر در کشور هدف را فراهم می کند.

او بیان داشت: اتحادیه اروپا تا سال 1376 برخورد انتقادی در زمینه حقوق بشر با ایران داشت اما در سال 1376 سیاست جامع را با ایران مطرح کردند تا انتقاد متقابل باشد. از سوی دیگر باب همکاری با ایران برای ارتقای حقوق بشر با ایران را باز کردند و وضعیت حقوق بشر در ایران بهبود یافت.

دکتر سید علی خرّم با تاکید براینکه تردیدی نیست ایران شایسته پرچمداری حقوق بشری در کشورهای اسلامی است، گفت: به هراندازه کشور ما قائل به این باشد که بخواهد پرچمدار حقوق بشر در جهان باشد به همان نسبت فرصت بازیگری در عرصه دیپلماسی حقوق بشری برای ایران بیشتر خواهد شد.

 دکتر احمد ترک نژاد سخنران بعدي کارگاه آموزشی دیپلماسی و حقوق بشر با موضوع حقوق اساسی اقتصادی ملت براساس قانون اساسی به اصولی از قانون اساسی در زمینه رسالت حکومت در از بین بردن فقر، توزیع عادلانه ثروت، قراردادن حقوق مساوی برای همه مردم و...اشاره کرد و ابراز داشت: امروز بیش از 4 دهه از عمر انقلاب می گذرد و در برشی که از وضیت اقتصاد کشور در سال 93 داشته ایم، رشد اقتصادی 3 درصد برآورد شده است این یعنی اقتصاد ما حال و روز خوبی ندارد.

او با بیان اینکه نرخ رشد اقتصادی ایران در پایان این دهه 3 درصد پیش بینی می شود تصریح کرد: با این رشد25 تا 30 سال طول می کشد اندازه اقتصادی ایران اقتصاد 800 میلیارد دلاری شود.

استاندار کرمانشاه در دوران اصلاحات با بیان اینکه تبعات مدیریت کشور در یک دولت محدود به زمان ریاست آن بر کشور نمی شود بلکه تبعات آن چندین سال بعد هویدا می شود، افزود: براساس مطالعاتی که صورت گرفته است، برای اولین بار هرخانواده ایرانی دارای کمتر از یک شاغل است. 30 درصد خانواده ها در خوزستان هیچ شاغلی ندارند در حالیکه در قانون اساسی بر اشتغال کامل جامعه به عنوان یک حق حداقلی بحث شده است.

او عنوان کرد: این وضع معلول دیدگاه غلط، فقدان شایستگی های کلیدی برای خلق ثروت و نظام اداری ناکارآمد است که امروز به صورت وسیع و گسترده همراه با فساد شده است.

ترک نژاد ابراز داشت: تولید ناخالص ملی شانگهای بالای 500 ملیار دلار است در حالیکه ما 400 میلیارد دلار هستیم اما توکیو بالای هزار میلیارد دلار و سئول بالای 700 میلیارد دلار تولید ناخالص ملی دارد.

او با اشاره به مختصات و واقعیتهای فرهنگی و اقتصادی و سیاسی ایران گفت: همین توسعه قابلیتهای دفاعی، امنیتی و سیاسی از اصلی ترین دلایلی بود که غرب در پرونده هسته ای واقعیت ایران را پذیرفت؛ غرب اگر می دانست ایران را می تواند از بین ببرد پای مذاکره حاضر نمی شد.

مشاور اقتصادی دولت اصلاحات با طرح این سئوال که علیرغم واقعیتهای اقلیمی و فرصتهای ژئوپلتیک اما چرا ایران در مدار توسعه قرار نگرفته است؟ عنوان کرد: در یک نظر کلی باید گفت چون برنامه برروی فرصت متمرکز نشده است دایره تاثیر آن محدود است و این نگرش بهمنابع یکی از مشکلات است که همچنان وجود دارد.

او با اشاره به  قیمت مصرف برق و آب خانوارهای ایرانی گفت: کل زیرساختهای انرژی امروز در معرض تهدید بزرگ است.

ترک نژاد، تغییرات ویران ساز، فرصت های زودگذر و عدم قطعیت و بی نظمی را شرایط محیطی در قرن بیست و یکم دانست و خاطرنشان کرد: ما در معرض یک اتفاق هستیم که سرعت آن ده برابر انقلاب صنعتی و با بزرگی 300 برابر است.

او با اشاره به دیجیتالی و شبکه ای شدن دنیای امروز و در نتیجه فردگرایی شدن تجارت گفت: آنچه جامعه، یک شرکتی را بر دیگری ترجیح داده و از آن خرید می کند نوآوری و بهبود موقعیتهای کسب و کار است در حالیکه در گذشته قیمت پائین و کیفیت بالا ملاک بوده است.

مشاور اقتصادی سابق دولت اصلاحات بیان کرد: تقسیم بندی کشورها نیز دچار دگرگونی شده و امروزه کشورها را تقسیم به دانا و غیر دانا می کنند.

او با بیان اینکه اموریت هرحکومتی در دنیا آزادی، توسعه و رفاه است؛ ابراز داشت: نظام تطبیق در هرکشوری باید نگاهش این باشد که جامعه، بنگاه و افراد جامعه، مشتری هستند و لذا باید به دنبال خواسته ها و نیازهای آنها برود.

ترک نژاد دولت قابلیت ساز نهادها و بسترها، دولت انطباق گر با رویکرد جهانی، دولت عدالت و رفاه گستر و دولت مدنی، تعامل گرا و شهروندمدار را شرط شکل گیری توسعه پایدار برشمرد و در عین حال تاکید کرد: امروز کسی نمی تواند منکر کمک دنیای دیجیتالی به مردم باشد. اینترنت به صورت وحشتناکی آسانی برای مردم به وجود آمده است.

 

دكترمحمدکاظم سجادی در کارگاه آموزشی دیپلماسی و حقوق بشر که در دانشگاه مفید برگزار شد، با اشاره به وجود 5000 سازمان بین الدولی در جهان، دیپلماسی چندجانبه را منحصر به سازمان ملل ندانست و اظهار داشت: شورای امنیت یکی از پیچیده ترین نهادهای جهان است اما در اذهان مردم به حق وتو خلاصه می شود.  در هرصورت دیپلماسی چندجانبه برای فهم روابط بین الملل مهم است.او با بیان اینکه دنیا صرفا در مسائل امنیتی خلاصه نمی شود گفت: بخش عمده ای از جهان در مورد مسائل تجاری است؛ برای فهم دیپلماسی چندجانبه نیازمند مفهوم بنیادین هستیم چون مفاهیم نقش کلیدی دارند.او با بیان اینکه سازمان ملل متحد حول صلح و امنیت بین المللی تشکیل شده است، افزود: این صلح و امنیت تنها زمینه های نظامی ندارد بلکه زمینه های اقتصادی و اجتماعی هم دارد و این مساله در بند دوم منشور سازمان ملل مورد تاکید قرار گرفته است.
سجادی با بیان اینکه حقوق بشر از نظر مفهومی تا سال 2006 زیر مجموعه توسعه اقتصادی اجتماعی بود گفت: از سال 2006 به بعد با توسعه اقتصادی اجتماعی برابر شد و این به معنای ارتقای مفهومی حقوق بشر است.او با اشاره به گستردگی نهادهای حقوقی بشری سازمان ملل ابراز کرد: هریک از این نهادها، عنوان خاصی دارند که مفهومی متفاوت دارند به عنوان مثال کمیته با کمیسیون تفاوت دارد.او تولید مقبولیت و مشروعیت را یکی از مفاهیم نهادهای حقوق بشری دانست و افزود: تولید حساسیت و آگاهی در سطح جهان، متن سیاسی و خروجی و محصولات این نهادها را از دیگر مفاهیم نهادهای حقوق بشری ذکر کرد.

 

در ادامه این کارگاه آموزشی، دکتر محمدرضا مجیدی رئیس کتابخانه مجلس اظهار داشت: مراد از دیپلماسی فرهنگی تلاش برای درک، مطلع ساختن، مشارکت دادن و تاثیرگذاری بر مردم دیگر کشورها و تبادل تجربیات، اطلاعات و ایده هاست.
او دیپلماسی فرهنگی را فرآیند هدفمندی برای تحقق اهداف مورد نظر در این ساحت دانست و ادامه داد: تمایز دیپلماسی فرهنگی از تبلیغات فرهنگی مهم است چون تبلیغات یک سویه است اما در دیپلماسی فرهنگی، تعامل با مخاطبین اهمیت دارد.
مجیدی روابط متقابل پایدار و درازمدت را در دیپلماسی فرهنگی مهم ارزیابی کرد و گفت: حوزه دیپلماسی فرهنگی، حوزه اعمال قدرت نرم است که به کشورها امکان تاثیرگذاری بر طرف مقابل برای ترغیب به همکاری می دهد.او در ادامه سخنان خود در این کارگاه به بیان نقش و وظیفه یونسکو به عنوان نهاد فرهنگی بین المللی در جهان پرداخت.کارگاه آموزشی دیپلماسی و حقوق بشر که از صبح روز یکشنبه با سخنرانی دکترعلی خرم و دکتر ترک نژاد در دانشگاه مفید قم برگزار شده بود عصر یکشنبه با سخنرانی دکتر سجادپور و دکتر مجیدی از اساتید دانشگاه در عرصه بین الملل به کار خود پایان داد.




تاریخ انتشار: 1394/08/17    
برچسب ها : دیپلماسی, حقوق بشر

 
دانشگاه مفید ساعت کاری:
ایران - قم شنبه تا چهار شنبه

تلفن: 32130285-025 

          025-32130287

ساعت 7:30 الی 16
فکس:  32925764-025  
chrs2003@gmail.com